Leerkrachten en directies
Jump naar werk past binnen uw eindtermen
Situering van het project
In Brussel is er een grote vraag naar technisch geschoolde werkkrachten. Tegelijkertijd zijn er ook een groot aantal jonge werkzoekenden die omwille van één of meerdere redenen niet op de juiste plaats terechtkomen. Uit onderzoeken en enquêtes blijkt dat deze jonge werkzoekenden weinig zicht hebben op de arbeidsmarkt en dat een aantal arbeidsattitudes onvoldoende aanwezig zijn.
Naar analogie met het project "JEEP - Jeunes, Ecoles, Emploi, ...tout un Programme" - van onze Franstalige collega's van de Missions locales is eind 2007 een gelijkaardig project ontwikkeld aan Nederlandstalige zijde: Jump naar Werk. Hiermee versterken Tracé Brussel en Werkwinkels Brussel samen met ACTIRIS, de Vlaamse Gemeenschapscommissie en de Brusselse sociale partners de brug tussen onderwijs en arbeidsmarkt.
Het vormingspakket
Praktische organisatie
Jump naar werk wordt gratis aangeboden. De sessies worden ingepland op maat van de school, en gaan voornamelijk door op relevante locaties in de buurt: bij de vakbonden zelf, in een antenne van Actiris, in de Werkwinkel,... Op deze manier komen de leerlingen fysiek in contact met de verschillende organisaties die hen kunnen helpen bij hun zoektocht naar werk of informatie geven over hun rechten en plichten als werknemer. We rekenen wel steeds op de aanwezigheid van een begeleidende leerkracht.
Inhoudelijke opbouw
De verschillende sessies zijn thematisch opgebouwd, en worden begeleid door een medewerker van Jump naar werk, een consulent van Actiris of de Brusselse Werkwinkel of een vakbondsman. De specifieke inhoud van de verschillende sessies kan aangepast worden aan de voorkennis en interesses van de klasgroep.
Sessie 1: Een introductie op de arbeidsmarkt
In deze eerste sessie wordt het project ingeleid, en gaan we met de jongeren na welk beeld ze hebben van de arbeidsmarkt, wat hun positie hierop kan zijn en wat van hen verwacht wordt. Dit gebeurt aan de hand van oefeningen op 'Wie ben ik?', ‘Wat kan ik?' en ‘Wat wil ik?'.
Sessie 2: Begeleiding en ondersteuning op de arbeidsmarkt
Binnen deze sessie staat begeleiding en ondersteuning bij het actief zoeken naar werk centraal. De sessie wordt verzorgd door ACTIRIS en Werkwinkels Brussel. Ten eerste maken de jongeren kennis met de verschillende soorten diensten waar ze beroep op kunnen doen en met hun plichten als schoolverlater. Het tweede luik van deze sessie is eerder concreet over het opstellen van een cv of motivatiebrief en praktische tips om succesvol te solliciteren.
Sessie 3: De werknemer op de arbeidsmarkt
In deze sessie worden aan de hand van interactieve oefeningen inzichten meegegeven over de rechten en de plichten van een werknemer, de verwachtingen naar een werknemer toe, het loon, de sociale zekerheid en de vakbond. Verder wordt in deze sessie kort ingegaan op de jongere als studentenarbeider. Vormingsmedewerkers van het ACV, ABVV en het ACLVB verzorgen deze sessie.
Sessie 4: De werkgever op de arbeidsmarkt
In de vierde sessie wordt dieper ingegaan op zelfstandig ondernemen en het werkgever zijn, maar ook op wat een werkgever verwacht van zijn medewerkers. Hierbij zoeken we steeds een geschikte werkgever die aansluit bij de studierichting van de leerlingen. Zo bezochten leerlingen in het kader van "Jump naar werk" onder andere al een industriële bakkerij, een distributiecentrum, een kinderdagverblijf, een rust-en verzorgingstehuis.
Sessie 5: Mijn positie op de arbeidsmarkt
Deze sessie brengt alle ervaringen van het vormingsprogramma samen. Er gebeurt een terugkoppeling: welke positie heeft de jongere op de arbeidsmarkt? Op basis van alle informatie maakt de jongere met de C-stick of de Wai-pass een digitaal portfolio aan. We vertellen de jongere waarom het aanmaken en bijhouden van een digitaal portfolio een handige en belangrijke zaak is.
We moedigen leerkrachten en leerlingen aan om doorheen hun hele schoolcarrière gebruik te maken van een digitaal portfolio.
Meer informatie over beide webtoepassingen vind je via www.c-sticks.be of www.wai-pass.be .
Het didactisch pakket
Het didactisch pakket bestaat uit een map die gratis wordt aangeboden aan de leerkracht bij inschrijving voor het project Jump naar werk. Dit pakket wil leerkrachten ondersteunen in het uitwerken van voorbereidende lessen of na verwerking van de sessies. Het is opgebouwd uit vijf modules, gelinkt aan de vijf sessies. De module bevat telkens enkele oefeningen, informatiefiches over de relevantie organisaties, een lijst met relevante websites en contactgegevens. Het is aan de leerkracht om met dit materiaal aan de slag te gaan op maat van de eigen klasgroep.
Jump naar werk past binnen uw eindtermen
Jump naar werk beantwoordt aan verschillende eindtermen die gehanteerd worden in het Brussels Nederlandstalig secundair onderwijs. Zowel vakoverschrijdende eindtermen als eindtermen overeenkomstig het ‘Project algemene vakken' uit het BSO komen aan bod.
Doorheen de verschillende contacten met relevante organisaties krijgen de leerlingen meer informatie die hen kan helpen bij het vinden van een job. Op deze manier worden de jongeren gestimuleerd in hun zelfredzaamheid. Doorheen de verschillende sessies wordt de jongeren eveneens gevraagd om eigen meningen te formuleren en te motiveren met betrekking tot de arbeidsmarkt, om zodoende hun eigen positie binnen de socio-economische werkelijkheid van de arbeidsmarkt te bepalen.
In onderstaande tabellen vind je relevante eindtermen terug.
Deelnemende scholen
Tijdens het voorbije schooljaar zette "Jump naar werk" 384 leerlingen op het goede spoor. In totaal namen er 18 scholen deel, waaronder 3 Centra voor Deeltijds Onderwijs en 3 scholen voor Buitengewoon Onderwijs.

Ervaringen
Door middel van een korte evaluatie na elke sessie, trachten we de kwaliteit van de sessies op te volgen en steeds te verbeteren. Jaarlijks bundelen we deze gegevens teneinde de tevredenheid van leerlingen en leerkrachten in kaart te brengen. Een greep uit recente reacties van leerlingen en leerkrachten:
"Goed gedaan, het was interessant!" Leerling Victor Horta, na Sessie 1
"Alles was duidelijk en interessant om te weten" Leerling Anneessens Funck, na Sessie 1
"De sprekers kwamen zeer goed over. De leerlingen kregen voldoende kans om vragen te stellen" Leerkracht Nightingale, na Sessie 3
"De leerlingen hebben de kans gekregen op te discussiëren met een werkgever uit hun sector. Dit was zeer positief!" Leerkracht Nightingale, na Sessie 4
"Het was compleet. We hebben alle nodige informatie gekregen, en leuke tips!" Leerling Regina Pacis instituut, na sessie 1.
"De sessie bij de vakbond was plezant, en leerrijk!" Leerling KTA Zvelenberg, na Sessie 3
Ook tijdens het schooljaar 2010-2011 scoorde "Jump naar werk" goed bij leerlingen én leerkrachten: 73,41% en 82.92% van respectievelijk leerlingen en leerkrachten evalueerden de sessies als ‘zeer goed tot goed'..
FAQ
- Moet hier een leerkracht bijzijn?
We verwachten wel een begeleidende leerkracht. Dit maakt het voor de lesgever soms heel wat makkelijker.
- Hoe kan ik aan zo'n didactisch pakket geraken?
Wanneer je je klasgroep inschrijft voor het project Jump naar werk, ontvang je geheel kosteloos het didactisch pakket.
- Onze leerlingen hebben bepaalde onderdelen van de Jump-sessies reeds gezien, wat nu?
Bij het opmaken van de planning kan er steeds aangegeven worden welke inhouden meer of minder aandacht nodig hebben bij jouw klasgroep. We proberen hier zoveel mogelijk rekening mee te houden.
- Kunnen wij zelf kiezen of onze leerlingen met de c-stick of met de WAI-pass aan de slag gaan?
De keuze van het instrument voor het aanmaken van een digitaal portfolio in het kader van de sessie van Jump naar werk, maak je als leerkracht zelf. De website van WAI-pass werd in de eerste plaats ontwikkeld voor leerlingen uit het BuSO, maar kan natuurlijk evenzeer andere onderwijsvormen gehanteerd worden. In alle geval moedigen we de leerkracht zeker aan om ook buiten de Jump naar werk-sessies aan de slag te gaan met het gekozen instrument.
- Hoeveel moeten we hiervoor betalen?
De sessies van Jump naar werk, evenals het didactisch pakket, worden gratis aangeboden aan de school. Bijgevolg dien je als school louter transportkosten voor de leerlingen in rekening te nemen (er wordt van de leerlingen verwacht dat ze met het openbaar vervoer tot aan de afgesproken locatie komen).
- Kan ik ook deelnemen met ASO-richtingen?
Jump naar werk nodigt alle leerlingen van het laatste jaar Nederlands secundair onderwijs uit om deel te nemen. Zodoende zijn zowel ASO, TSO, BSO en KSO van harte welkom om gebruik te maken van onze dienstverlening.
- Kan ik ook deelnemen met leerlingen van lagere jaren dan het laatste?
Dit is op vraag van de school mogelijk, maar dit moedigen we zelf niet dadelijk aan. In het laatste jaar staat de inhoud van de sessies dichter bij de realiteit van de jongere: ook deze zal weldra geconfronteerd worden met de arbeidsmarkt en de verschillende instanties die een rol spelen in de zoektocht naar werk en de ondersteuning van werknemers.
- Hoelang duurt zo'n sessie?
Elke sessie van Jump naar werk duurt in principe 2 tot 3 uren. In de voormiddag begint de sessie ten vroegste om 9u en eindigt om 12u. In de namiddag beginnen de sessies ten vroegste om 13u. Einduur is dan 16u.
Op vraag van school of partnerorganisatie, kan het zijn dat sessies ingekort worden. Hiervan word je echter ruim op voorhand op de hoogte gebracht.
Vanuit het beleid
In de regeerverklaring van zowel de Vlaamse Gemeenschapscommissie als van de Vlaamse Regering is de relatie onderwijs - arbeidsmarkt prominent aanwezig.
"Een betere afstemming met de Brusselse arbeidsmarkt is nodig, alsook de campagne om een positieve studiekeuze voor het TSO en BSO. Deze richtingen zijn vaak minder gekend en dus minder bemind. Daarnaast wil de VGC een beroepenhuis oprichten in Brussel, naar analogie van het beroepenhuis in Gent, en dit in samenwerking met de andere gemeenschap. De VGC zal in dat kader ook blijvend investeren in aanvullende experimenten en trajecten in de sector van Leren en Werken en zorgen voor een structurele verankering van projecten waarbij leerlingen van het secundair onderwijs een beter zicht krijgen op de arbeidsmarkt en hun positie daarin, zoals het project ‘Jump naar werk'. De rigide scheiding tussen school en werk moet worden afgebouwd door stages meer gewicht te geven."
In het akkoord van de Vlaamse Regering klinkt het:
"Het sectorconvenantenbeleid wordt voortgezet, met steeds concretere afspraken rond de samenwerking tussen de onderwijsactoren en de betrokken sectoractoren. Laatstejaarsleerlingen moeten goed voorbereid worden op hun intrede op de arbeidsmarkt."
Deze twee overheden willen werk maken van een goede afstemming tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. Tracé Brussel werkt, samen met VGC, ACTIRIS en sociale partners in het kader van Jump naar werk aan deze afstemming en voorbereiding van laatstejaarsstudenten uit het secundair onderwijs in Brussel.
"Het is alleszins belangrijk om leerlingen in arbeidsmarktgerichte kwalificatierichtingen via realiteitsgetrouw onderwijs, werkplekleren en via samenwerkingsprojecten met socio-economische partners, geleidelijk aan vertrouwd te maken met de kenmerken en de arbeidscultuur van de sectoren waarin ze zullen terechtkomen."
Zoals blijkt uit deze paragraaf is de Commissie Monard, die in april 2008 op vraag van toenmalig Minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke een visie tot hervorming van het secundair onderwijs op papier zette, pleitbezorger voor samenwerkingsprojecten tussen de onderwijswereld en de socio-economische wereld. En dit om te zorgen voor een soepele overgang naar de arbeidsmarkt. Met Jump naar werk brengt Tracé Brussel deze visie sinds december 2007 in de praktijk.
Vanuit het beleid is er dus een duidelijk engagement om te werken aan het verkleinen van de kloof tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Tracé Brussel heeft hier het voorbije schooljaar op ingespeeld door Jump naar Werk verder te verbreden en verdiepen. De verbreding van het project komt onder andere tot uiting in het opnemen van de jongeren uit de Centra Leren en Werken tot het doelpubliek van Jump naar Werk. De drie CDO's uit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest namen dit schooljaar deel aan de workshops. Verder werd er aan verdieping van het project gewerkt door een meer structurele inbedding van Jump naar Werk binnen de Nederlandstalige secundaire scholen in het Brussels Gewest. Tijdens het schooljaar 2009‐2010 werd het aantal deelnemende scholen bijna verdubbeld tegenover het vorige schooljaar. Ook de ontwikkeling van een didactisch pakket voor leerkrachten zorgde voor een verdere verdieping van Jump naar werk.
Contactinformatie
Voor meer informatie kan je steeds terecht bij deze Jump naar werk-medewerkers:
Vincent Verrydt - vincent.verrydt@tracebrussel.be - 02 412 02 89
Karlien Winnelinckx - karlien.winnelinckx@tracebrussel.be - 02 412 02 88

